De Gemeente Weert publiceerde op vrijdag 5 maart een erratum bij de eerder bekend gemaakte verkiezingsuitslag. “De voorlopige uitslag op kandidaatniveau die was gepubliceerd, leek geen juiste weergave te zijn van de werkelijkheid, aldus drie ontvangen meldingen van kiezers” meldt de website van de Gemeente. Hoe weet je als kiezer dat de gepubliceerde uitslag onjuist is? Heel simpel, als er in de officiële uitslag van het stembureau waar ik stemde bij de kandidaat waar ik op stemde een nul staat, en ik zeker weet dat ik mooi in het hokje gekleurd heb, weet ik dat er iets fout is.
In mijn geval stond er een 1, de kleinste geruststellende uitslag, maar uit de door de Gemeente gepubliceerde informatie valt af te leiden dat er iemand was die in de kantine van SV Laar op Ercan Sas (nummer 14 op de lijst van de SP) gestemd had, maar die kandidaat met een nul in de uitslag van dat stembureau terug zag. “Foutje, bedankt” zei de Gemeente, die na een kennelijke hertelling concludeerde dat de tellers in de kantine van SV Laar 4 stemmen op Ercan Sas aan Geert Duijsters (kandidaat no. 15 op dezelfde lijst) hadden gegeven.
De twee andere kiezers die onregelmatigheden in de uitslag meldden hadden gestemd in zorgcentrum Hieronymus. Een van hen had zijn of haar Weert Lokaal kandidaat met nul stemmen op de lijst terug gezien, en de ander zijn of haar VVD kandidaat. In dat stembureau waren de correcties groter dan de 4 stemmen op Duijsters. Hier kreeg VVD kandidaat Altun maar liefst 50 stemmen meer na hertelling.
Hoe kunnen dit soort fouten ontstaan? Volgens de website van de Gemeente omdat “[b]ij het invullen van de processen verbaal van de twee genoemde stembureaus, (…) per abuis een aantal stemmen van kandidaten niet op de juiste regel (achter de juiste naam) [is] genoteerd”. Een menselijke fout, maar geen opzet, volgens de Gemeente. Ik geloof het, maar iedereen moet het maar voor zichzelf uitmaken. Een feit is dat de kandidaat waarvoor de correctie het grootste was, in de Weerter politiek op zijn zachtst gezegd omstreden is.
Waar ik meer mee zit, is dat dit soort fouten in het geval van kandidaten waar meer op gestemd wordt, nooit aan het licht kan komen. Neem een, willekeurig, voorbeeld, de CDA kandidaten nummer 7 (Guido Gigase) en 8 (Anton Jacobs). De laatste komt met 224 voorkeurstemmen in de raad, de eerste met 168 niet. Is het, gezien de fouten in de twee gecontroleerde stembureaus, geheel uit te sluiten dat (b.v.) 30 van de 52 stemmen op Anton Jacobs op Sportpark de Graswinkel eigenlijk een regel hoger hadden moeten staan? In dat geval was Gigase in de raad gekomen, en Jacobs niet. Maar omdat er in dat stembureau geen nul voorkwam voor één van beide kandidaten, was het als kiezer onmogelijk een eventuele onregelmatigheid te ontdekken.
Mijn mening is dat in een geloofwaardige democratie dit soort elementaire fouten niet mogen voorkomen. Getelde stemmen moeten onafhankelijk van elkaar dubbel gecontroleerd worden, en als er een afwijking uit de bus komt, moet er opnieuw geteld worden. Pas daarna kan de definitieve uitslag vast gesteld worden. Een gemeentebestuur dat deze verantwoordelijkheid niet neemt, in plaats daarvan op kiezers vertrouwt om fouten op te sporen, en die dan onder het tapijt veegt met het smoesje dat er aan de uitslag niets verandert, is niet geloofwaardig. En helaas is Weert niet de enige stad waar dit soort praktijken geconstateerd zijn.
